Interview 'De Boerderij' over rantsoenen

Volgens Ton Feijen (44), rundveespecialist bij- en mede eigenaar van Feijen diervoeders en kunstmest in Dalfsen, is het dit jaar inderdaad weer goed opletten hoe de rantsoenen voor het melkvee in elkaar gezet worden.

 “Vooral wanneer een wat vochtiger voorjaars- en zomerkuil, eventueel i.c.m. een natte herfstkuil verstrekt worden is het goed uitkijken! Uit het vochtige product komen de suikers in het kuilgras erg snel vrij, in de pens, wat gemakkelijk leidt tot pensverzuring. Ook moet naast deze kuilen goed gelet worden op het voldoende voorzien in de structuur-behoefte. Bij met name de vroege voorjaarskuilen en de natte nazomer-/herfst kuilen stelt het structuurgevend aandeel niet veel voor.” We merken dat er hierdoor ook meer vraag is naar voeder-additieven die helpen de pens-pH te verhogen en goede kwaliteit structuurgevend materiaal.

Er is weer een behoorlijke spreiding op het gemiddelde ruw eiwitgehalte van de voorjaarskuilen. Gemiddeld is dit gehalte bij de voorjaarskuilen wat aan de lage kant ziet Feijen aan de binnengekomen analyses. We zien wel een toename van het ruw eiwit gehalte verder in het groeiseizoen van afgelopen zomer/herfst. De variatie loopt volgens hem per bedrijf sterk uiteen. “Om de voerkosten te verlagen kan een combinatie van een voorjaars- of zomerkuil met een herfstkuil verstrekt worden Pas echter goed op voor broei door een te lage voersnelheid in combinatie met warm vochtig weer.

Om bij een goede voorjaars- en zomerkuil, de najaarskuil ook verantwoord te verstrekken is er natuurlijk ook een andere variant mogelijk en kan volgens Feijen een herfstkuil verstrekt worden naast veel snijmaïs met een aanvulling van voldoende structuur en aanvullend mengvoer. Gezien de grote spreiding in ruwvoederkwaliteit is vaak aangepast krachtvoer nodig om goed in de behoefte van alle nutriënten te voorzien.
Als de kuilen niet met een voermengwagen gemengd worden is het vaak moeilijk om selectie van het gemengde product te voorkomen. Vaak heeft bij het mengen van verschillende kuilen een voorjaars- of zomerkuil en herfstkuil, het mengen met een voermengwagen sterk de voorkeur boven het handmatig mengen.

Uiteraard kan de herfstkuil ook op een later moment gebruikt worden en hoeft dit gras niet alleen aan het melkvee gevoerd te worden volgens Feijen. “Daar kunnen de melkveehouders uiteraard flexibel mee omgaan. Ik ben er geen voorstander van om bijvoorbeeld het jongvee alleen najaarskuil te verstrekken aangezien er dan veel eiwit verloren gaat ten koste van de groei van het jongvee. Vaak is een mengsel van herfstkuil met snijmais, stro of graszaadhooi met mineralen en/of mengvoer, dan een goede combinatie.

Voor droog staande koeien is het materiaal al snel minder geschikt i.v.m. hoge onbestendig eiwitgehalten en veel Kalium. Mocht deze kuil toch aan deze groep verstrekt worden moet er ook veel structuur en een gedeelte snijmais naast droogstandsmineralen of droogstands brok verstrekt worden. Let hierbij goed op de electrolytenbalans van het rantsoen (verhouding Kalium en Natrium t.o.v. Chloor en Zwavel) om melkziekte, matige kwaliteit kalveren en onnodige zuchtvorming te voorkomen.”
Welke combinaties melkveehouders ook kiezen, ze moeten volgens de Dalfser rundveespecialist altijd in de stal blijven controleren  hoe de dieren zich gedragen op het rantsoen!. “Maak een goede berekening en inschatting samen met uw voorlichter en check het resultaat! En pas, indien nodig, het rantsoen aan tot het gewenste resultaat behaald wordt.

Over lasagne-kuilen is Feijen gematigd positief. Het kan goed werken, maar het probleem is dat je niet meer kunt sturen. Soms is twee lagen beter dan drie omdat je dan toch nog materiaal achter de hand hebt om te kunnen sturen. We zien echter ook melkveehouders die met drie lagen kuilgras over elkaar hele goeie resultaten behalen en  hiermee jaarrond een hele stabiel rantsoen aan kunnen bieden. Het wisselen van kuilgras kan forse invloed hebben op het resultaat!”